| سایتهای رجاییهای دیگر |
|
• امير رجایی (هنرمند) • وحید رجایی (خبرنگار) • سینا رجایی (طراح، عکاس و نوازنده) |
|
مهران رجایی |
شمسی، قمری يا ميلادی؟
مهران رجايی
سالها است که تاريخنويسان، پژوهشگران و اديبانِ ايرانی با مشکلی به نامِ «تبديلِ تاريخ» روبرو هستند. اگر چه گاهشماریی خورشيدی (شمسی) از دورانِ نظامالملک و عمرخيام بر پايهی محاسباتِ بسيار دقيقِ نجومی قرار گرفت اما تا اوايلِ سدهی خورشيدیی حاضر گاهشماریی رسمیی در ايران گاهشماریی مهی (قمری) بود و در تمامِ مکاتبات و مدارکِ دولتی و در کتابها و نوشتههای شخصی اين گاهشماری مورد استفاده قرار میگرفت. از سوی ديگر قسمتِ بزرگِ منابعِ تاريخی و تحقيقیی جهان از گاهشماریی مسيحی استفاده میکنند. به اين ترتيب تبديلِ تاريخهای خورشيدی، قمری و مسيحی به يکديگر يک نيازِ روزانهی مورّخان، محققان و اديبانِ ايرانی است.
قبل از اين که رايانهها پا به عرصهی دانش بگذارند تبديلِ تاريخ بر اساسِ جدولهايی انجام میگرفت که با دشواری فراوان تهيه میشدند و گاهی دهها صفحهی کتابی را به خود اختصاص میدادند و استفاده از آنها پرزحمت و اشتباهآفرين بود.
من خوشحالم از اين که میتوانم در اينجا برنامهای را در اختيارِ ايرانيانِ اهل تحقيق قرار دهم که با استفاده از آن به راحتی میتوان تاريخهای خورشيدی، مهی و ميلادی را (در فاصلهی زمانیی ٢٣۴۶ پيش از هجرت تا ٣٢٢۹ خورشيدی) به يکديگر تبديل کرد. اين فاصله دو دورهی کاملِ کبيسهی خيامی را دربرميگرد. هر دورهی کبيسهی خيامی ۲۸۲۰ سال است. آغازِ اولين دوره سالِ ۲۳۴۶ خورشيدی پيش از هجرت (معروف به سالِ رصد) میباشد.
سال های کبیسه ی قمری
در تقویمنگاری ایرانی احتساب سالهای کبیسهی قمری به چند نوع انجام می گیرد. معروفترین آنها شیوهی استاد احمد بیرشک است که در آن در هر دورهی سیسالهی قمری سالهای ۲، ۵، ۷، ۱۰، ۱۳، ۱۵، ۱۸، ۲۱، ۲۴، ۲۶ و ۲۹م سالهای کبيسه حساب میشوند.
در روش دیگری که به نام «زیج حبش مروزی» معروف است و از سوی استاد ذبیح بهروز به عنوان روش درست توصیه میشود در هر دورهی سیسالهی قمری سالهای ۲، ۵، ۸، ۱۱، ۱۳، ۱۶، ۱۹، ۲۱، ۲۴، ۲۷ و ۳۰م به عنوان سالهای کبيسه گرفته میشوند.
یک روش دیگر هم وجود دارد که استاد ذبیح بهروز آن را روش «تقویمهای معمولی» و اشتباه میداند. در این روش در هر دورهی سیسالهی قمری سالهای ۲، ۵، ۷، ۱۰، ۱۳، ۱۶، ۱۸، ۲۱، ۲۴، ۲۶ و ۲۹م کبیسه محسوب میشوند.
بسته به اینکه از چه روشی برای حساب کردن سالهای کبیسهی قمری استفاده کنیم یک یا حداکثر دو روز اختلاف در تقارن روزهای شمسی و قمری پیش میآید.
در این تقویم روش اول به عنوان روش استاندارد گرفته شده است. اما استفاده کننده میتواند روش حساب سال کبیسهی قمری را به دلخواه خود تغییر دهد.
لطفا در صورت مشاهدهی اشتباه يا برخورد با مشکلی يا داشتن پيشنهادی از طریق قسمت پیام ها با من تماس بگيريد.
مهران رجايی
سالها است که تاريخنويسان، پژوهشگران و اديبانِ ايرانی با مشکلی به نامِ «تبديلِ تاريخ» روبرو هستند. اگر چه گاهشماریی خورشيدی (شمسی) از دورانِ نظامالملک و عمرخيام بر پايهی محاسباتِ بسيار دقيقِ نجومی قرار گرفت اما تا اوايلِ سدهی خورشيدیی حاضر گاهشماریی رسمیی در ايران گاهشماریی مهی (قمری) بود و در تمامِ مکاتبات و مدارکِ دولتی و در کتابها و نوشتههای شخصی اين گاهشماری مورد استفاده قرار میگرفت. از سوی ديگر قسمتِ بزرگِ منابعِ تاريخی و تحقيقیی جهان از گاهشماریی مسيحی استفاده میکنند. به اين ترتيب تبديلِ تاريخهای خورشيدی، قمری و مسيحی به يکديگر يک نيازِ روزانهی مورّخان، محققان و اديبانِ ايرانی است.
قبل از اين که رايانهها پا به عرصهی دانش بگذارند تبديلِ تاريخ بر اساسِ جدولهايی انجام میگرفت که با دشواری فراوان تهيه میشدند و گاهی دهها صفحهی کتابی را به خود اختصاص میدادند و استفاده از آنها پرزحمت و اشتباهآفرين بود.
من خوشحالم از اين که میتوانم در اينجا برنامهای را در اختيارِ ايرانيانِ اهل تحقيق قرار دهم که با استفاده از آن به راحتی میتوان تاريخهای خورشيدی، مهی و ميلادی را (در فاصلهی زمانیی ٢٣۴۶ پيش از هجرت تا ٣٢٢۹ خورشيدی) به يکديگر تبديل کرد. اين فاصله دو دورهی کاملِ کبيسهی خيامی را دربرميگرد. هر دورهی کبيسهی خيامی ۲۸۲۰ سال است. آغازِ اولين دوره سالِ ۲۳۴۶ خورشيدی پيش از هجرت (معروف به سالِ رصد) میباشد.
سال های کبیسه ی قمری
در تقویمنگاری ایرانی احتساب سالهای کبیسهی قمری به چند نوع انجام می گیرد. معروفترین آنها شیوهی استاد احمد بیرشک است که در آن در هر دورهی سیسالهی قمری سالهای ۲، ۵، ۷، ۱۰، ۱۳، ۱۵، ۱۸، ۲۱، ۲۴، ۲۶ و ۲۹م سالهای کبيسه حساب میشوند.
در روش دیگری که به نام «زیج حبش مروزی» معروف است و از سوی استاد ذبیح بهروز به عنوان روش درست توصیه میشود در هر دورهی سیسالهی قمری سالهای ۲، ۵، ۸، ۱۱، ۱۳، ۱۶، ۱۹، ۲۱، ۲۴، ۲۷ و ۳۰م به عنوان سالهای کبيسه گرفته میشوند.
یک روش دیگر هم وجود دارد که استاد ذبیح بهروز آن را روش «تقویمهای معمولی» و اشتباه میداند. در این روش در هر دورهی سیسالهی قمری سالهای ۲، ۵، ۷، ۱۰، ۱۳، ۱۶، ۱۸، ۲۱، ۲۴، ۲۶ و ۲۹م کبیسه محسوب میشوند.
بسته به اینکه از چه روشی برای حساب کردن سالهای کبیسهی قمری استفاده کنیم یک یا حداکثر دو روز اختلاف در تقارن روزهای شمسی و قمری پیش میآید.
در این تقویم روش اول به عنوان روش استاندارد گرفته شده است. اما استفاده کننده میتواند روش حساب سال کبیسهی قمری را به دلخواه خود تغییر دهد.
لطفا در صورت مشاهدهی اشتباه يا برخورد با مشکلی يا داشتن پيشنهادی از طریق قسمت پیام ها با من تماس بگيريد.