مهران رجایی

این مقاله که در معرفی تقویم تدوینی من در سایت اندیشه می‌باشد در شماره‌ی ۲۲ نشریه‌ی «ادبیات و فرهنگ» (۲۲ می ۲۰۰۲ برابر یک خرداد ۱۳۸۱) منتشر شد.



سال‌ها است که تاریخ‌نویسان، پژوهش‌گران و ادیبانِ ایرانی با مشکلی به نامِ «تبدیلِ تاریخ» روبرو هستند. اگر چه گاه‌شماری‌ی خورشیدی (شمسی) از دورانِ نظام‌الملک و عمرخیام بر پایه‌ی محاسباتِ بسیار دقیقِ نجومی قرار گرفت اما تا اوایلِ سده‌ی خورشیدی‌ی حاضر گاه‌شماری‌ی رسمی‌ی در ایران گاه‌شماری‌ی مهی (قمری) بود و در تمامِ مکاتبات و مدارکِ دولتی و در کتاب‌ها و نوشته‌های شخصی این گاه‌شماری‌ مورد استفاده قرار می‌گرفت. از سوی دیگر قسمتِ بزرگِ منابعِ تاریخی و تحقیقی‌ی جهان از گاه‌شماری‌ی مسیحی استفاده می‌کنند. به این ترتیب تبدیلِ تاریخ‌های خورشیدی، قمری و مسیحی به یکدیگر یک نیازِ روزانه‌ی مورّخان، محققان و ادیبانِ ایرانی است.
قبل از این که رایانه‌ها پا به عرصه‌ی دانش بگذارند تبدیلِ تاریخ بر اساسِ جدول‌هایی انجام می‌گرفت که با دشواری فراوان تهیه می‌شدند و گاهی ده‌ها صفحه‌ی کتابی را به خود اختصاص می‌دادند و استفاده از آنها پرزحمت و اشتباه‌آفرین بود.
من خوشحالم از این که می‌توانم در اینجا برنامه‌ای را در اختیارِ ایرانیانِ اهل تحقیق قرار دهم که با استفاده از آن به راحتی می‌توان تاریخ‌های خورشیدی، مهی و میلادی را (در فاصله‌ی زمانی‌ی ۲۳۴۶ پیش از هجرت تا ۳۲۲۹ خورشیدی) به یکدیگر تبدیل کرد. این فاصله دو دوره‌ی کاملِ کبیسه‌ی خیامی را دربرمیگرد.
طرزِ استفاده:
وقتی که به صفحه‌ی تقویم مراجعه کنید در سمتِ راست جدولی دیده می‌شود که روزهای ماهِ جاری را نشان می‌دهد (تصویرِ بالا). در هر خانه‌ی جدول تاریخ خورشیدی به رنگ قرمز و تاریخ‌های مهی و میلادی به رنگ‌های قهوه‌ای و آبی دیده می‌شوند. روزِ جاری با رنگِ دیگری مشخص شده است. در بالای قسمتِ سمتِ چپ اطلاعاتِ مربوط به سال و ماه دیده می‌شوند. در پایینِ آن در قسمتِ آبی‌رنگ تاریخِ خورشیدی، مهی و میلادیِ روزِ جاری دیده می‌شود:
برای تبدیلِ تاریخ کافی است تاریخِ موردِ نظر را در سطرِ زیرِ‌ تصویر وارد کرد. برای اینکار ابتدا نوع گاه‌شماریِ تاریخی را که در دست دارید در محل مربوط انتخاب کنید. پس از آن باید سال و روز را بنویسید، ماه را انتخاب نمایید و به دگمه‌ی «پیدا کن»‌ اشاره کنید. با اینکار همه‌ی اطلاعاتِ مربوط به تاریخِ ارایه شده نشان داده می‌شوند. از جمله در قسمتِ‌ پایینِ سمتِ چپ تاریخِ خورشیدی، مهی و میلادی‌ی روزِ موردِ نظر دیده می‌شود.
با اشاره به دگمه‌ی «برگرد به امروز» مجددا تاریخِ روزِ جاری نشان داده می‌شود.
همچنین می‌توان با اشاره به دگمه‌های «ماهِ پیش»، «ماهِ آینده»، «سالِ پیش» و «سالِ آینده» در قسمتِ سمتِ چپ به تاریخ‌های مختلف مراجعه کرد. برای استفاده‌ی رایگان از این «تقویمِ سه‌گانه» به این آدرس مراجعه کنید: www.rajaei.de
لطفا در صورت مشاهده‌ی اشتباه یا برخورد با مشکلی یا داشتن پیشنهادی با آدرس زیر تماس بگیرید: mehran@rajaei.de